اسامی اساتید اخراج، تعلیق، بازداشت و احضار شده در دولت سیزدهم
از سال ۱۳۸۵ تا پایان مرداد امسال صدها استاد دانشگاه به دلیل انتقاد و نگاه مخالف با خواستههای دولتها، حکم اخراج، بازنشستگی اجباری و ممنوعیت موقت یا دائم از تدریس گرفتهاند
![اسامی اساتید اخراج، تعلیق، بازداشت و احضار شده در دولت سیزدهم](https://cdn.didbaniran.ir/thumbnail/LReYHmVnvqt8/fUQ4pqCksNO-W7mJ87HQnq6TSFPk9zFFcyvzdIkhy21kx29E9nmhjIv4cNprBo2zKTmMYdp5wb7AleQNFGO5UiPgCHyAF45aoVWSSBSI2Cb94yn-VZfnJA9T4625vfW-cAv4porXSnWdkAgBZVUnOQeDCxXux8_4PMD0zcUa1sNqjCddkamt-A,,/%D8%A7%D8%AE%D8%B1%D8%A7%D8%AC+%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D8%AA%DB%8C%D8%AF.jpg)
به گزارش سایت دیدهبان ایران؛نیمه شهریور ۱۴۰۰ و کمتر از یک ماه بعد از آغاز فعالیت کابینه سیزدهم، اولین خبر اخراج یک استاد دانشگاه منتشر شد؛ بیژن عبدالکریمی؛ استاد فلسفه دانشگاه آزاد، فارغالتحصیل دانشگاه تهران و از شاگردان رضا داوریاردکانی، احمد فردید و عبدالکریم سروش. در متن حکم صادر شده برای این استاد دانشگاه نوشته شده بود: «نامبرده فاقد صلاحیت جهت عضویت در هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی است.» اول بهمن ۱۴۰۰، به دنبال انتشار خبر اخراج محمد فاضلی (استاد جامعهشناسی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه شهید بهشتی) و آرش اباذری (استاد گروه فلسفه دانشگاه صنعتی شریف) معلوم شد فصل سوم پروژه حذف استادان منتقد آغاز شده اگرچه که وزیر علوم ترجیح داد تقابل با استادان را انکار کند. روز ۵ بهمن، محمدعلی زلفیگل؛ وزیر علوم، خطاب به جامعه دانشگاهی اعلام کرد: «دانشگاهها باید استقلال خودشان را داشته باشند. روند جذب اعضای هیات علمی و تبدیل وضعیت آنها و ارتقای هیات علمی آنها یک روش علمی و سیستماتیک است که در هر دانشگاه انجام میشود. ورود به استقلال دانشگاهها شاید درست نباشد. باید به استقلال دانشگاه احترام بگذاریم. موارد مربوط به دانشگاهها را نباید سیاسی کنیم. گروههای آموزشی و هیاتهای علمی جذب، حوزه اختیارات خود را دارند و بر اساس قواعد جاری و ساری خود تصمیمگیری میکنند. در دانشگاههای ما تصمیمات سیاسی گرفته نخواهد شد. ما هم سعی کنیم اینها را سیاسی نکنیم.» پایان بهمن ۱۴۰۰، رییس دانشگاه شهید بهشتی در توضیح علت اخراج محمد فاضلی گفت: «دکتر فاضلی بارها تذکر گرفتهاند که در دانشگاه حضور داشته باشند و در ضمن ایشان مقاله بینالمللی قابل قبول نداشتند.» از پاییز پارسال و به دنبال جان باختن مهسا امینی (دختر ۲۱ ساله سقزی که روز ۲۵ شهریور، پس از دستگیری توسط نیروهای گشت ارشاد در تهران و انتقال به بازداشتگاه وزرا، دچار مرگ مغزی شد) فضای بیش از ۱۴۰ دانشگاه کشور همچون فضای بسیاری از شهرها، به صحنه اعتراضات تبدیل شد. تعدادی از استادان دانشگاههای کشور در حمایت از برخی مردم و دانشجویان معترض، از دولت خواستند به جای تحمیل «باید»های برآمده از سلیقه سیاسی، شنونده صدای معترضان باشد. همراهی استادان دانشگاهها با اعتراضات مردمی البته بهای گزافی برای جامعه دانشگاهی و فرهیخته کشور داشت.
به دنبال فروکش کردن موج اعتراضات و از نیمه زمستان پارسال، برخورد با استادان منتقد با شکل دیگری آغاز شده و هنوز هم ادامه دارد؛ واداشتن استادان به بازنشستگی اجباری (در حالی که سن استاد یا سابقه تدریس، هنوز به سقف قانونی نرسیده) تمدید نشدن قرارداد تدریس، اختصاص ندادن کلاس در ترمهای تحصیلی بدون اطلاع قبلی، حذف کد استادی، انفصال موقت از تدریس و قطع حقوق ماهانه، رایجترین شیوه حذف استادان طی یکسال اخیر بوده علاوه بر اینکه در این مدت، تعدادی از استادان هم احضار یا برای مدت موقت، بازداشت شدهاند. در حالی که طی یکسال اخیر، بیشترین احکام اخراج استادان، در دانشگاههای وابسته به وزارت علوم و دانشگاه آزاد و برای رشتههای علوم انسانی، فنی و مهندسی و هنر صادر شده، مسوولان وزارت علوم، لابهلای سکوتهای طولانی، دلایل غیرسیاسی را به عنوان مقصر اصلی حذف اعضای هیات علمی دانشگاهها معرفی کردهاند. به عنوان نمونه، مرتضی فرخی، معاون حقوقی وزارت علوم گفته که «اخراج اساتید، نه به دلیل مسائل سیاسی، بلکه به دلیل ناتوانی علمی است.»
محمدعلی زلفیگل؛ وزیر علوم هم اخراج استادان را به «رکود علمی» ربط داده و از «آزادی اندیشه، اظهارنظر و تضارب آرا در چارچوب قوانین و مقررات» دفاع کرده است. رییس دانشگاه تهران هم در واکنش دیگری گفته که «برخی استادان از نیروهای حقالتدریسیهای دانشگاه تهران بودند که کیفیت لازم را نداشتهاند و به تعهدات علمی خود عمل نکردهاند یا نیروی پیمانی بودهاند که قراردادشان تمدید نشده. ما برخورد سیاسی نکردهایم و از نقد عالمانه استقبال میکنیم و اگر اساتید و دانشجویان به تعهدات حرفهای، علمی و دانشجویی خود عمل کنند ولو اینکه منتقد ما، منتقد سیاست کشور و معترض باشند، هیچ وقت به صرف اعتراض با آنها برخورد نشده است.»
طبق هشدارهایی که در روزهای اخیر و از سوی برخی استادان دانشگاهها به دنبال انتشار تصویری از یک نامه محرمانه در فضای مجازی و با مضمون «استخدام ۱۵ هزار عضو هیات علمی همسو به جای استادان منتقد و معترض» مطرح شده، نگرانی از اقدام برای یکدستسازی فضای دانشگاه و جایگزینی «خواص خالص» به جای «اندیشمندان» دوباره شدت گرفته در حالی که تا امروز، هنوز محتوای این نامه از سوی مسوولان وزارت علوم تکذیب نشده است. با توجه به رخدادهای اخیر و در حالی که همچنان استادانی از دانشگاههای مختلف، از اخراج، قطع همکاری، تمدید نشدن قرارداد، قطع حقوق ماهانه و ممنوعیت تدریس خود خبر میدهند، به نظر میرسد با گذشت بیش از ۱۰ سال از پایان دوره «احمدینژادیها»، قصه «بورسیهایها» هنوز ادامه دارد ولو که در این دور، نسلی جوانتر و با پوششی نوتر وارد میدان شدهاند؛ ورود به دایره محدود «هیات علمی دانشگاه» به قیمت کنار گذاشتن استادانی که در همه این سالها، نامشان، فخر و اعتبار این دایره جذاب بوده است.
۵۸ استادی که از ابتدای فعالیت دولت سیزدهم تا پایان مرداد ۱۴۰۲ از تدریس در دانشگاه اخراج، تعلیق، بازداشت، احضار یا وادار به بازنشستگی اجباری و زودهنگام شدند
علی سرزعیم (استاد اقتصاد و عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی)
محمد فاضلی (استاد جامعهشناسی و عضو هیات علمی دانشگاه شهید بهشتی)
بیژن عبدالکریمی (دانشیار گروه فلسفه دانشگاه آزاد تهران)
ایرج مهرکی (استاد ادبیات دانشگاه آزاد کرج)
صادق زیباکلام (استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران)
محسن برهانی (استاد حقوق و عضو هیات علمی دانشگاه تهران)
رضا امیدی (استاد جامعهشناسی دانشگاه تهران)
علی شریفیزارچی (استاد و عضو هیاتعلمی دانشکده مهندسی کامپیوتر دانشگاه صنعتی شریف)
پانتهآ واعظنیا (استاد گروه گرافیک دانشگاه الزهرا)
رحمت صادقی (رییس دانشگاه کردستان)
حجت پارسا (رییس دانشکده اقتصاد دانشگاه خلیجفارس)
بهروز چمنآرا (استادیار گروه زبان و ادبیات کردی دانشگاه کردستان)
محمد راغب (استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شهید بهشتی)
نگار ذیلابی (استاد تاریخ و تمدن و عضو هیات علمی دانشکده الهیات و ادیان دانشگاه شهید بهشتی)
اسلام ناظمی (عضو هیات علمی دانشکده مهندسی و علوم کامپیوتر دانشگاه شهید بهشتی)
نیلوفر رضوی (استاد معماری و رییس کتابخانه مرکزی دانشگاه شهید بهشتی)
حسین مصباحیان (عضو هیات علمی گروه فلسفه دانشگاه تهران)
مهشید گوهری (استاد ادبیات دانشگاه فردوسی مشهد)
امیر مازیار (استاد دانشکده علوم نظری و مطالعات عالی دانشگاه هنر)
کوروش گلناری (استاد دانشکده علوم نظری و مطالعات عالی دانشگاه هنر)
فرشاد عسگریکیا (استاد دانشکده هنر)
عمار آشوری (استاد دانشکده هنر و معماری دانشگاه آزاد تهران)
غلامرضا شهبازی (استاد رشته نمایش در دانشگاههای هنر و سوره)
شمسی عباسعلیزاده (عضو هیات علمی گروه زنان و زایمان دانشگاه علوم پزشکی تبریز)
امیر نیکپی (استاد جامعهشناسی حقوقی و انسانشناسی حقوقی دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی)
حسن باقرینیا (عضو هیات علمی گروه روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه حکیم سبزواری)
زهرا خشکجان (استادیار جامعهشناسی سیاسی در دانشگاه باهنر کرمان)
ابوالفضل شایان (مدیر گروه رشته تربیتبدنی دانشگاه جهرم)، سوسن صفاوردی (استاد دانشکده علوم سیاسی دانشگاه آزاد تهران)، علیاکبر امینی (استاد دانشکده علوم سیاسی دانشگاه آزاد تهران)، امیر ساجدی (استاد دانشکده علوم سیاسی دانشگاه آزاد تهران)، علیرضا رادمهر (استاد دانشکده علوم سیاسی دانشگاه آزاد تهران)، حسین تفضلی (استاد دانشکده علوم سیاسی دانشگاه آزاد تهران)، دیدخت صادقی (استاد دانشکده علوم سیاسی دانشگاه آزاد تهران)، محمدعلی خسروی (استاد دانشکده علوم سیاسی دانشگاه آزاد تهران)، ملکتاج خسروی (استاد دانشکده علوم سیاسی دانشگاه آزاد تهران)، بیژن نیری (استاد دانشکده علوم سیاسی دانشگاه آزاد تهران)، آرش رییسینژاد (عضو هیات علمی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران)، آذین موحد (استاد دانشکده موسیقی پردیس هنرهای زیبای دانشگاه تهران)، غلام حیدر ابراهیم بای سلامی (عضو هیات علمی دانشگاه تهران)، نعمت احمدی (استاد گروه تاریخ دانشگاه آزاد تهران)، آرش اباذری (استاد گروه فلسفه علم دانشگاه صنعتی شریف)، رضا قاضی سعیدی (دانشیار و عضو هیات علمی دانشکده فنی مهندسی دانشگاه آزاد تهران)، سوده حامدتوسلی (عضو هیات علمی دانشکده حقوق دانشگاه آزاد کرج)، کوشا گرجیصفت (استاد دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران)، راحله علیمرادزاده (عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران)، جواد عاطفه (نمایشنامهنویس، کارگردان و مدرس تئاتر)، محمدصدیق امیری (استاد و عضو هیات علمی گروه حسابداری دانشگاه آزاد سنندج)، مهدی مطهرنیا (استاد علوم سیاسی دانشگاه آزاد قم)، فرزان سجودی (استاد زبانشناسی و نشانهشناسی دانشکده هنر دانشگاه تهران)، بهشید حسینی (رییس دانشکده معماری دانشگاه هنر)، مهدی مطیع (استاد دانشکده الهیات و معارف دانشگاه اصفهان)، محمد سلطانی (استاد دانشکده الهیات و معارف دانشگاه اصفهان)، رهام افغانی خراسکانی (عضو هیات علمی دانشکده معماری و شهرسازی دانشگاه شهید بهشتی)، محمد مهدی علومی (استاد جراحی دانشکده دامپزشکی دانشگاه شهید باهنر کرمان)، بهارک اختردانش (استاد بخش داخلی دامهای کوچک دانشگاه شهید باهنر کرمان)، آرمین امیر (عضو هیات علمی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی) و مهدی خویی (استاد جامعهشناسی دانشگاه علامه طباطبایی)